Mỗi độ xuân về, trong ký ức nhiều thế hệ người Việt lại ngân lên giai điệu quen thuộc của Hoàng Trung:
“Xuân xuân đã về thắm tươi trên đồng lúa vàng,
Xuân xuân đã về huy hoàng ngàn tia nắng…”
Tiếng hát ấy không chỉ báo tin mùa mới ngoài đồng nội, mà còn đánh thức một niềm vui rất sâu trong lòng người. Xuân đến không ồn ào, nhưng đủ làm sáng bừng không gian sống, đủ khiến con tim khẽ thốt lên lời điệp khúc thân quen: “Lòng mừng chào đón.”
Chính trong nhịp rung dịu dàng ấy, Nhã Ca của Kinh Thánh mở ra — như một bản tình ca thiêng liêng, nơi mùa xuân không chỉ ghé thăm trần thế, mà được đặt lên ngai, ngự trị bằng tình yêu và ân điển.
Có những khoảnh khắc trong Kinh Thánh, lời không cần vang lớn mà vẫn đủ làm rung động cả cõi lòng. Nhã Ca là một khoảnh khắc như thế. Không phải bằng luật lệ, không bằng mệnh lệnh, cũng không bằng tiếng sấm của uy quyền, nhưng bằng thì thầm của tình yêu. Giữa muôn lời mặc khải, Nhã Ca đứng đó như một ngai vàng lặng lẽ — nơi mùa xuân được đội vương miện, và tình yêu ngự trị.
Xuân trong Nhã Ca không phải là mùa của lịch pháp, càng không chỉ là sự chuyển mình của đất trời. Đó là mùa của một lời gọi. Khi xuân xuất hiện, không có tiếng kèn khai hội, chỉ có tiếng chân rất nhẹ của sự sống bước vào lòng người.
Salomon đã nhìn mùa xuân bằng con mắt của một thi sĩ chạm đến cõi sâu thẳm nhất của nhân sinh. Trong Nhã Ca 2:11–13, ông không mô tả thiên nhiên để ngợi ca thiên nhiên, mà mượn thiên nhiên để nói về một biến cố thiêng liêng — khoảnh khắc tình yêu lên tiếng.
Mưa đã dứt.
Hoa bắt đầu nở.
Chim cất tiếng hót.
Trái non báo hiệu mùa mới.
Tất cả không đến cùng lúc, không ào ạt, nhưng nối tiếp nhau như những dấu chỉ dịu dàng. Xuân không xô cửa — xuân gõ nhẹ. Và khi xuân đến, điều đầu tiên được đánh thức không phải là đất, mà là lòng người.
Có những mùa đông kéo dài rất lâu trong nội tâm con người. Không rét buốt, không băng tuyết, nhưng âm u và khép kín. Người ta vẫn sinh hoạt, vẫn đi về giữa phố xá, nhưng bên trong là một vùng im lặng mệt mỏi. Hy vọng co mình lại, niềm vui rút lui, và trái tim học cách tự bảo vệ bằng cách không chờ đợi nữa. Mùa đông ấy không đo bằng thời gian, mà bằng sự chai lì của cảm xúc — khi con người không còn khóc, cũng chẳng còn mong, chỉ sống cho qua ngày.
Chính vào nơi như thế, tiếng gọi trong Nhã Ca vang lên:
“Em yêu, người đẹp của ta… hãy đứng dậy, hãy đến.”
Không trách cứ.
Không điều kiện.
Không đòi hỏi.
Tiếng gọi ấy không hỏi con người đã sẵn sàng chưa; nó chỉ khẳng định một điều: em vẫn được yêu. Đức Chúa Trời không gọi con người bằng quá khứ, không bằng thất bại, cũng không bằng vết thương, mà bằng danh xưng của tình yêu. Và chỉ riêng điều ấy thôi cũng đủ làm tan băng.
Khi tiếng gọi vang lên, vạn vật đồng loạt thức giấc. Không phải vì thiên nhiên đổi khác, mà vì trật tự đã được lập lại. Ngoài kia, mùa xuân ở nắng, ở hoa, ở lễ hội, ở âm nhạc. Nhưng Kinh Thánh dẫn mùa xuân đi con đường khác — bắt đầu từ bên trong, từ sự đáp lời:
“Em yêu, ta hãy lên đường.”
Lên đường là hành động của đức tin: không phải vì con đường đã rõ, mà vì Đấng gọi đã đi trước; không phải vì tương lai bảo đảm, mà vì tình yêu đủ lớn để tin cậy. Ở đây, mùa xuân không dừng lại ở cảm xúc, mà trở thành quyết định — không chỉ là rung động, mà là bước đi.
Salomon — người từng đi qua đỉnh cao vinh hoa và đáy sâu hoang mang — hiểu rằng tuổi trẻ chính là mùa xuân của đời người: rực rỡ nhưng mong manh. Nếu không được dẫn dắt, nó sẽ trôi qua rất nhanh. Vì thế, ông không dập tắt thanh xuân, mà đặt nó vào ánh sáng của Đức Chúa Trời: con người được phép vui, được rung động, được mơ ước, nhưng sống trước mặt Đấng ban cho mùa xuân ấy. Khi xuân có hướng đi, nó không tàn lụi, mà kết trái.
Thế nhưng, nhân loại đã đánh mất mùa xuân thật của mình — không phải vì thiếu niềm vui, mà vì thiếu ân điển. Và chính trong mùa đông sâu nhất ấy, Đức Chúa Trời đã hành động. Ân điển không đến như một triết lý, mà bước vào trần gian bằng một con người thật: Chúa Giê-su Christ. Thập tự giá — nơi tưởng chừng là tận cùng của bóng tối — lại trở thành khởi điểm của sự sống mới.
Từ đó, mùa xuân không còn phụ thuộc vào hoàn cảnh. Dù ngoài kia là bão tố, bên trong vẫn có thể nở hoa. Dù đời sống còn nhiều khúc quanh, lòng người vẫn có thể bình an. Khi ân điển cai trị, xuân đã thực sự lên ngai.
Và khi xuân đã ngự trị, niềm vui không cần giải thích nữa — nó tự cất tiếng hát. Như một khúc ca mộc mạc quen thuộc của Minh Kỳ vang lên giữa đời thường:
“Xuân đã về, xuân đã về,
Ngàn cô gái quê cười tươi đón gió mới.
Xuân đã về, xuân đã về,
Ta hát vang chào xuân sang, xuân sang!”
Đó không chỉ là lời chào một mùa mới, mà là tiếng đáp tự nhiên của lòng người khi sự sống đã trở về đúng ngai của nó.
Và lời mời của Nhã Ca vẫn còn đó, vang vọng qua bao thế hệ: hãy đứng dậy, hãy bước ra, hãy lên đường. Không phải để chạy trốn quá khứ, mà để bước vào sự sống; không phải để tìm một mùa xuân chóng tàn, mà để sống trong mùa xuân không bao giờ tắt.
Xuân đến rất khẽ — nhưng khi đã lên ngai, không điều gì còn ở nguyên chỗ cũ nữa.
Vì thế, Nhã Ca không khép lại ở cảm xúc, mà mở ra một con đường. Mùa xuân trong Nhã Ca không chỉ là khoảnh khắc rực rỡ của tuổi trẻ, mà là lời mời gọi bước vào một tình yêu có định hướng. Ở đó, con người được phép vui, được phép yêu, được phép rung động trọn vẹn — nhưng không lạc lối, vì mọi rung động đều được đặt trong ánh sáng của Đức Chúa Trời.
Xuân, khi được soi dẫn bởi ân điển, không tàn phai theo năm tháng. Nó lớn lên, chín muồi và kết trái. Và khi nhân loại đánh mất mùa xuân thật của mình trong hoang mang và đổ vỡ, thì chính Đức Chúa Trời đã bước vào lịch sử bằng ân điển sống động nơi Chúa Giê-su Christ. Từ thập tự giá — nơi tưởng chừng khép lại mọi hy vọng — một mùa xuân vĩnh cửu đã mở ra.
Bởi vậy, Nhã Ca vẫn thì thầm với mỗi thế hệ hôm nay: hãy yêu, nhưng đừng đánh mất phương hướng; hãy sống trọn tuổi xuân, nhưng đừng rời xa nguồn sống. Khi tình yêu được neo trong ân điển, mùa xuân của đời người không chỉ đến một lần, mà còn ở lại mãi.

Hồ Galilê